Carezzo

Hoe zorg je dat mensen die weinig kunnen eten toch voldoende eiwit en andere belangrijke voedingsstoffen binnenkrijgen? Met die vraag begon Carezzo jaren geleden met het ontwikkelen van eiwitverrijkte gewone voeding.

Inmiddels gaat de innovatie verder: naast veel eiwit in een klein productvolume komt er steeds meer aandacht voor de kwaliteit van dat eiwit – met smaak als harde randvoorwaarde. We spreken met Wim van Cuijk, verantwoordelijk voor productontwikkeling bij Carezzo, en Liesbeth Schoofs, commercieel manager en voedingskundige.

Jullie ontwikkelen al lange tijd eiwitverrijkte voeding. Waar begon het mee?

Voor Schoofs is het uitgangspunt eenvoudig. “Mensen die ziek of kwetsbaar zijn, hebben vaak juist extra voedingsstoffen nodig, terwijl hun eetlust verminderd is. Dan kun je wel zeggen dat iemand meer moet eten, maar in de praktijk lukt dat vaak niet. Wij hebben het daarom omgedraaid: kunnen we de producten die iemand toch al eet of drinkt meer voedingswaarde geven?”

Daar ligt volgens Van Cuijk direct een technologische uitdaging. “We wilden bijvoorbeeld 10 gram eiwit toevoegen aan kleine porties, maar het moest wel gewoon lekker blijven. Eiwit heeft invloed op smaak, structuur, mondgevoel en stabiliteit. Dat geldt helemaal bij fruitdrinks, waar je een hoge concentratie eiwit combineert met de eigenschappen van fruitsap.”

Inmiddels zijn er zelfs fruitdrinks met 20 gram eiwit. Wat is daarin veranderd?

“Tien gram eiwit per portie was destijds echt onderscheidend”, vertelt Van Cuijk. “En die technische voorsprong is niet zomaar verdwenen. Een lekkere fruitdrink op basis van echt fruitsap combineren met zoveel eiwit blijft complex. Voor zover wij in de markt zien, is de hoeveelheid eiwit die wij in onze fruitdrinks kunnen aanbieden nog altijd onderscheidend. Inmiddels hebben we die stap zelfs verder gezet naar 20 gram eiwit in een flesje van 200 ml.”

Ook het product zelf blijft zich ontwikkelen. Schoofs: “We werken met vertrouwde fruitsmaken waarbij vers sinaasappel- en binnenkort ook vers appelsap de basis vormen. Afhankelijk van de variant zijn onze fruitdrinks rijk aan vitamine C en een bron van vezels. Dat past bij ons uitgangspunt: veel voedingswaarde, maar wel in een product dat je graag wilt drinken en niet het karakter heeft van medische voeding.”

Gaat innovatie bij eiwit nog steeds vooral over de hoeveelheid?

“De hoeveelheid blijft voor onze doelgroep heel belangrijk”, benadrukt Schoofs. “Als iemand weinig eetlust heeft en tegelijkertijd een verhoogde eiwitbehoefte, wil je in een klein volume veel eiwit kunnen aanbieden. Maar het aantal grammen vertelt niet het hele verhaal. We kijken daarom steeds nadrukkelijker naar de kwaliteit van het eiwit: naar de verteerbaarheid en naar de essentiële aminozuren waaruit eiwitten zijn opgebouwd.”

Van Cuijk vertaalt dat naar productontwikkeling. “Voorheen lag de technische uitdaging vooral bij de vraag: hoeveel eiwit kunnen we toevoegen en blijft het product lekker? Nu komt daar nadrukkelijk een volgende vraag bij: welke eiwitbronnen gebruiken we en hoe kunnen we die zo combineren dat ook de eiwitkwaliteit optimaal is?”

Waarom is die eiwitkwaliteit zo belangrijk?

Schoofs legt uit: “Ons lichaam heeft essentiële aminozuren in bepaalde verhoudingen nodig. Als één daarvan onvoldoende aanwezig is, kan dat de benutting van het eiwit voor de opbouw van lichaamseiwitten beperken. Vergelijk het met bouwen: je kunt veel stenen hebben, maar als een ander essentieel bouwmateriaal ontbreekt, kun je niet verder bouwen. Twee producten die allebei 10 gram eiwit bevatten, kunnen voedingskundig dus toch een verschillende eiwitkwaliteit hebben.”

Dat maakt ook de keuze voor nieuwe eiwitbronnen interessant. Volgens Van Cuijk gaat het daarbij niet om dierlijk óf plantaardig, maar om de juiste combinatie voor het product. “We onderzoeken waar plantaardige eiwitten kunnen worden toegepast en waar verschillende eiwitbronnen elkaar kunnen aanvullen. Daarbij kijken we niet alleen naar de voedingskundige kwaliteit, maar ook naar smaak, structuur en stabiliteit. Dat maakt het technologisch interessant.”

Voor Schoofs blijft de behoefte van de doelgroep daarbij leidend. “Simpelweg dierlijk eiwit vervangen door dezelfde hoeveelheid plantaardig eiwit is voor onze doelgroep niet altijd een goede oplossing. Bij mensen die weinig kunnen eten en wel een verhoogde eiwitbehoefte hebben, wil je juist veel kwalitatief goed eiwit in een kleine hoeveelheid voeding aanbieden. Onze kennis daarover neemt toe en dat biedt nieuwe mogelijkheden om producten slimmer te ontwikkelen.”

Weten we ook of het verrijken van gewone voeding daadwerkelijk werkt?

“Ja, en dat vind ik misschien wel het belangrijkste”, zegt Schoofs. Binnen Care with Care is daar samen met Wageningen University & Research onderzoek naar gedaan. Bij ouderen in een zorginstelling zorgde het aanbieden van vertrouwde, eiwitverrijkte voedingsmiddelen voor gemiddeld 11,8 gram extra eiwit per dag. De gemiddelde eiwitinname steeg van 0,96 naar 1,14 gram per kilogram lichaamsgewicht per dag.

Ook bij ziekenhuispatiënten werd een duidelijk verschil gevonden. De groep die eiwitverrijkte producten gebruikte kwam gemiddeld uit op 105,7 gram eiwit per dag, tegenover 88,2 gram bij reguliere voeding. Bovendien behaalde 79% een eiwitinname van minimaal 1,2 gram per kilogram lichaamsgewicht per dag, tegenover 48% in de controlegroep.

“Dat is precies het principe waar Carezzo vanuit is ontwikkeld”, aldus Schoofs. “Niet simpelweg grotere porties aanbieden, maar meer voedingswaarde halen uit wat iemand wél eet.”

Waar zit voor Carezzo de volgende stap in innovatie?

Volgens Van Cuijk blijft er technologisch genoeg te ontwikkelen. “We zijn nog steeds onderscheidend in de hoeveelheid eiwit die we in een fruitdrink kunnen verwerken. De volgende stap is om ook de eiwitkwaliteit verder te optimaliseren en te onderzoeken hoe we de voedingswaarde verder kunnen verbreden met aanvullende vitaminen en mineralen. Dat alles moet samenkomen in een product dat technisch stabiel is én lekker blijft.”
Schoofs brengt het terug naar de gebruiker. “Het bewustzijn dat goede voeding belangrijk is voor onder andere herstel, behoud van spiermassa en welzijn is sterk toegenomen. Maar uiteindelijk moet iemand het wel opeten of opdrinken. Zeker als iemand weinig eetlust heeft, telt iedere hap en slok.”

Daarmee blijft de innovatieopgave voor Carezzo helder: veel voedingswaarde en kwalitatief goed eiwit samenbrengen in kleine, lekkere producten die mensen daadwerkelijk willen eten en drinken.

“Daarom past onze pay-off nog steeds precies bij wat we proberen te bereiken”, besluit Schoofs. “Eten wat je lekker vindt, en krijgen wat je nodig hebt.”